Waarom is co-creatie tegenwoordig zo populair? Sinds het internet zich verder heeft ontwikkeld door de opkomst van social networks, zien we een sterke behoefte bij mensen om online aanwezig te zijn.
De Franse filosoof Descartes zou nu kunnen zeggen: ‘Ik ben connected, dus ik ben’. De Amerikaanse kunstenaar Andy Warhol zou zijn uitspraak kunnen hebben aangepast met ‘15 megabites of fame’. Het zijn parallellen die de groei van co-creatie deels zouden kunnen verklaren. Ik zeg deels, omdat het voor beide heren toen moeilijk in te
schatten was hoe goed de reciprociteit (wederkerigheid) van het medium werkt. Die reciprociteit staat aan de basis van co-creatie.

In het boek ‘De draagbare lichtheid van het bestaan‘ van Valerie Frissen & Jos de Mul wordt gesproken over ‘digitaal vlooien’. Ook hier zien we de sterke behoefte om digitaal contact te willen maken en te onderhouden. Een krabbel achterlaten op je Hyves-pagina, het reageren op je persoonlijke status op Facebook, het zijn allemaal voorbeelden van digitaal vlooien. Het blijkt dat mensen die daar actief mee bezig zijn, er meer tijd en energie in steken dan in televisie kijken. De toegankelijke manier waarop een en ander wordt aangeboden, zou een latente behoefte kunnen aanwakkeren, maar dan nog blijft de vraag: waarom investeren mensen er zo veel tijd in?

Een belangrijke drijfveer voor de gebruikers is interesse/nieuwsgierigheid en vriendschap. Maar er komt ook eigenbelang bij kijken. Elke goedbedoelde ‘actie’ in de richting van een ander is immers zichtbaar voor je hele digitale omgeving. Goed voor de geadresseerde, maar ook zeker goed voor het imago van de afzender!
Een bijzonder soort actie zijn de antwoorden op vragen die mensen stellen op publieke platformen. Je ziet soms hoe een antwoord zo is ontworpen, dat het ook in het belang van de afzender is. Dat hoeft niet verkeerd te zijn, het betekent alleen dat een reactie vaak niet zo vrijblijvend is als het lijkt. Zelf verwijs is ook vaak door naar artikelen die we hebben geschreven. Niet alleen vanwege de relevantie, maar ook omdat ik graag wil dat mensen op die manier op onze blog terechtkomen en de mogelijkheid krijgen om ons bedrijf beter te leren
kennen.

Pas wanneer een co-creatieproject mij iets te bieden heeft, begint het interessant te worden. Dat lijkt niet meer dan logisch. De drijfveer hoeft hierbij overigens niet altijd geld te zijn. Onlinereputatie of verbetering van een product dat ik dagelijks gebruik, zijn ook waardevolle beloningen.
Veel bedrijven vinden het starten van een co-creatieproject zó aanlokkelijk (bijvoorbeeld vanwege de kostenbesparingen), dat ze er liever gisteren dan vandaag mee willen beginnen. Koffiegigant Starbucks heeft er met de site mystarbucksidea.com een waanzinnige R&D afdeling aan overgehouden die voor een groot deel bemand is door klanten die allemaal online communiceren.

Het co-creatiespel is leuk, maar er moeten wel duidelijke regels aan verbonden worden. Een van mijn favoriete model hiervoor is het FLIRT-model: Focus, Language, Incentive, Rules, Tools. Door deze 5 regels aan te houden, krijgt een co- creatieproject een grotere kans van slagen.

Voor de initiatiefnemer is co-creatie van onschatbare waarde. Een merk kan zo een directe communicatiepoort naar de klant toe activeren, en is in staat om een relevante dialoog te beginnen. De grootste moeilijkheid zie ik nog in het vermogen van een merk om die dialoog in stand te houden. Het is de taak van specialisten en hun teams om dat voor elkaar te krijgen. Vaak zijn de kosten hiervan voor bedrijven (nog) niet te verantwoorden, aangezien ze op het eerste gezicht niet direct rendabel lijken. We moeten niet vergeten dat hier twee volstrekt verschillende afdelingen worden samengevoegd: R&D en Communicatie. Meestal bevinden die afdelingen zich niet eens in hetzelfde gebouw, laat staan op dezelfde begroting.

Kristian Esser

Maar bij de mens horen ook emoties, en die zijn aanwezig in alle digitale extensies van onze zintuigen. Wanneer deze extensies direct benaderbaar zijn (bijvoorbeeld twitter op de mobiele telefoon), kan het voor ons natuurlijk worden om die emoties ook direct te communiceren.
Mooi om te zien was dat toen de short message service (sms) zijn intrede deed, direct werd gezocht naar een manier om een tekstbericht bepaalde emoties mee te geven. Niet alleen omdat dat leuk is, maar ook omdat het aangeven van de toon van een bericht vaak misverstanden kan voorkomen.
De smileys of ;-( waren een feit.

Een leuke uitvinding van Google is Mail Goggles. Dit zorgt ervoor dat je, voordat een bericht verstuurd wordt, je eerst een aantal wiskundige rekensommetjes moet maken. Dit om te voorkomen dat je te impulsief mailtjes verstuurt. Deze dienst is laat in het weekend actief, de momenten waarop deze dienst vermoedelijk het meest van pas komt.

Democratisering

Tijdens onze presentaties en brainstormsessies gebruikt Mr.Harder vaak sidetaker.com als voorbeeld voor crowdsourcing. Sidetaker is een site waar je relatieconflicten openbaar kunt maken aan de ‘crowd’, en waar je dat publiek vervolgens kunt vragen om partij te kiezen. Op de site wordt ook de mogelijkheid geboden om toe te lichten waarom je partij kiest. Alle reacties tezamen geven de inzender een beeld dat hem of haar zou kunnen helpen zijn of haar conflict op te lossen.
Maar niet alleen de inzender is gebaat bij wat er zich op deze site afspeelt. De bezoeker kan ook kijken naar vorige discussies of op zoek gaan naar wat voor hem of haar relevant is, om zich vervolgens te verdiepen in een discussie. Dit is de democratisering van emotie.

Doe-het-zelftijdperk

Met de opkomst van videoapplicaties worden emoties ook steeds meer geëxploiteerd. Videochatten komt in alle smaken en mensen delen in toenemende mate persoonlijke zaken via een kabeltje.
Wellicht dat niet alle ontwikkelingen bijdragen aan een betere wereld, maar online is de mens al even in de puberteit. We willen grenzen verkennen en blijven experimenteren, wat ook bij dit digitale tijdperk hoort. Het is een doe-het-zelftijdperk, waar we leren vallen en opstaan, maar waarin ook goed moet worden nagedacht over de toekomst.

Media

Een leuk boek dat onder andere het aspect van de digitale pubertijd bespreekt, is ‘De draagbare lichtheid van het bestaan’ van Valerie Frissen en Jos de Mul (ISBN 978-90-8687-030-1).
Als laatste wil ik jullie graag kennis laten maken met een 100% emotie site. De website We feel fine is een mooi voorbeeld van digitale emoties. Het is een plek op internet die voornamelijk leuk is om te ontdekken. Je kunt gegevens sorteren, filteren, lokaliseren, en dat allemaal gerelateerd aan gevoelens. Je zou bijna kunnen zeggen: hoe voelt de wereld zich vandaag?

- gemak uitkiezen
- gemak betalen
- gemak bezorgen
- gemak terugsturen

Vermoedelijk zijn dit de stappen voor een goede webwinkel.
Als we www.totaalgemak.com typen komen we ook bij een webwinkel terecht. What’s in a name..
Maar gemak gaat verder.
We spreken vandaag over semantisch web. Een web waar alle informatie door en naar elkaar stroomt zonder dat wij er iets voor hoeven te doen. Sterker nog, in veel gevallen zonder dat wij het door hebben. Tim Barners-Lee (de grondlegger van het World Wide Web) is hier vermoedelijk heel blij mee, en ziet zijn ‘kindje’ steeds groter worden en uitgroeien tot het doel dat hij voor ogen heeft. Het universeel medium.
Nu ben ik een grootgebruiker van nieuwe media en heb de neiging om alle nieuwe ontwikkelingen te zien als kansen maar heb ik sterk het gevoel dat niet iedereen zo denkt. Gebrek aan kennis maakt beslissingen moeilijk. Al snel vraag je je dan af:
Moet ik me inschrijven in deze community?
Is het verstandig om te twitteren?
Mijn kinderen zitten op Hyves, moet ik dat dan ook doen?

Veel mensen vinden het eng. Eng om er mee om te gaan, eng om gegevens online te verspreiden, eng om jezelf open te stellen naar de wereld. Vaak ziet men het nut er niet eens van in. Toch denk ik dat deze houding zal veranderen. Er zullen meer innovaties worden ontwikkeld voor het uitwisselen van data, gezien het de bouwstenen zijn waar digitaal gemak op is gebaseerd.
Kees, een goede kennis van me, heeft mij ooit verteld: ‘Alle dingen die dagelijks terug komen moet je makkelijk maken anders heb je geen leuk leven’, en hier ben ik helemaal mee eens. De beste nieuwe ontwikkelingen voldoen aan deze richtlijn.

- sms betaalverkeer (bij voorbeeld voor het parkeren van je auto)
- ideal
- je voorraad bestellen voor op de zaak al
- je adressen en telefoonnummers bij de hand hebben, inclusief je agenda

Maar je digitale blueprint heeft ook een keerzijde. En dan bedoel ik niet de bewaking van je eigen privacy (dat gevecht is moeilijk te winnen), maar de digitale tunnelvisie die langzaam en onge- merkt ontstaat. Elke keer dat je online bent kan je gedrag worden opgemeten en zorgt voor een verfijning van je profiel. Je digitale identiteit wordt je gateway naar alle informatie die op je af komt. Bewust en onbewust. Toch kan ik het niet laten om weer heel veel kansen voor mooie nieuwe concepten te zien. Een mooi bedrijf voor de toekomst kan bij voorbeeld ‘tubescape’ zijn. Wil je een week ontsnappen aan je eigen online identiteit? Dat kan. Zo kun je lesbisch zijn voor een week, weldoener zijn, autocoureur of beslissen dat je 7 dagen living on the edge wil ervaren. Je betaald, je logt in en there you go.

De digitale rollercoaster kan beginnen.

Dit artikel is gemaakt door Mr.Harder voor het blad EYE